EPDK’nın, mevcut santrallerin hibrit üretim yapısına dönüşümünü desteklemek amacıyla hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal santraller için kapasite tahsisine yönelik yeni düzenlemeyi yürürlüğe alması, sektör tarafından olumlu bir şekilde karşılandı.
16 Nisan tarihli karara göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından bildirilen toplam 1500 megavatlık kapasitenin 1300 megavatı hidroelektrik santrallere, 100’er megavatı biyokütle ve jeotermal santrallere tahsis edildi. Hibrit kapasite başvuruları, en düşük kapasite faktörüne sahip santrallerden başlayarak sıralanacak ve toplam tahsis miktarına ulaşılana kadar devam edecek. Başvuru yapacak tesislerin kısmen ya da tamamen işletmede olması şartı aranırken, bir hidroelektrik santral (HES) için tahsis edilebilecek kapasite üst sınırı 20 megavat olarak belirlendi.
Son yıllarda kuraklık koşulları nedeniyle finansal sürdürülebilirlik riskiyle karşı karşıya kalan HES’ler için hibrit kapasite talebine yönelik uzun süredir yürütülen girişimler sonuç verdi. Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, tahsisin genel çerçevede olumlu olduğunu ancak mevcut koşullar altında yatırım fizibilitesinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Güven, dernek olarak HES’ler için hibrit kapasite açıklanması adına yoğun temaslarda bulunduklarını, 2026 kış döneminde yüksek kar yağışlarının üretimi artırdığını ve son yıllardaki kuraklığın etkilerini kısmen hafiflettiğini belirtti. Ancak Türkiye’de güneş enerjisi santrallerinin (GES) kurulu gücündeki artışın piyasa takas fiyatlarını gündüz saatlerinde aşağı çektiğine dikkat çeken Güven, bu durumun HES üreticilerinin en yüksek üretim yaptıkları bahar aylarında bile maliyetlerinin altında üretim yapmak zorunda kalmalarına neden olduğunu vurguladı.
Güven, EPDK’nın son kararında belirlenen düşük fiyat seviyelerinin hibrit yatırımların geri dönüş sürelerini uzattığını belirterek, “Bu durum, fizibiliteler açısından halen iyileştirilmesi gereken bir noktada olduğumuzu gösteriyor. Bununla birlikte kararı sektör olarak olumlu karşılıyoruz, bu konuda geliştirmeler için ilgili kurumlarla temaslarımızı sürdüreceğiz.” dedi.
HES’lerin enerji arz güvenliğindeki rolüne de değinen Güven, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji piyasalarında ciddi etkiler yarattığını ifade etti. Güven, bu süreçte HES’lerden sağlanan üretimin Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve cari açığın azaltılması açısından önemini bir kez daha vurguladı ve “HES’ler enerji arz güvenliğimizde ‘nirengi noktası’ olmaya devam edecek.” değerlendirmesinde bulundu.
Zorlu bir dönemden geçen HES’lerin milli kaynak niteliği taşıdığına işaret eden Güven, hibrit kapasite düzenlemeleri ve pompaj depolamalı HES projelerine yönelik adımların enerji arz güvenliğini güçlendireceğini belirtti. Ayrıca, belirlenen fiyatların fizibilite raporlarına olumsuz yansımaması için ilgili kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü kaydetti. HES’lerin finansal dayanıklılığının korunmasının hem yerli ve yenilenebilir enerji üretiminin sürdürülebilirliği hem de olası krizlere karşı hazırlık açısından kritik olduğunu vurguladı.
