Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yapılan kazılarda, milattan önce 6900-6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliği gün yüzüne çıkarıldı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki ekibin yürüttüğü kazılarda, işliğin yerleşmenin batı kesiminde bulunduğu belirtildi.
Yaklaşık 5 metrekarelik alanı kapsayan işliğin çevresinde en az 6 dikme deliği tespit edildi. Merkezinde taş döşemeli bir çalışma alanı bulunan işliğin, üzerinin bir gölgelikle örtülmüş olabileceği ve üretim mekanının bilinçli bir şekilde düzenlendiği ifade edildi. İşliğin merkezinde 18, çevresinde ise yaklaşık 24-25 malakit örneği bulundu. Çalışmaların genişletilmesiyle bu sayının 42’ye ulaştığı kaydedildi. Buluntular arasında ham malakit parçaları, yarı işlenmiş ve işlenmiş malakitler, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesneler yer aldı.
Elde edilen buluntular, ham maddeden yarı mamul ve işlenmiş ürüne kadar farklı üretim aşamalarının tespit edildiğini gösterdi. Bu durum, Çayönü Tepesi’nde madenciliğin yalnızca ham madde temini veya kullanımından ibaret olmadığını ortaya koydu. Yeni veriler, uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin belirli çalışma alanlarında gerçekleştirildiğini de ortaya koydu.
2026 yılı kazıları ile yerleşmenin kültürel sürekliliğine dair yeni veriler de gün yüzüne çıktı. Batı alandaki çalışmalarda, Çanak Çömlekli Neolitik Dönemi’nin erken aşamalarından Proto-Hassuna kültürüne ait buluntular elde edildi.
