Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi (AİÇÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Kaya, Nepal’de meydana gelen felaketin ardından Ağrı Dağı’ndaki buzulların hızla küçüldüğüne dair uyarıda bulundu. Yapılan araştırmalar ve güncel uydu verileri, Ağrı Dağı’nın zirvesini kaplayan takke buzulunun daraldığını ortaya koydu. Kaya, “1900’lü yılların başında yaklaşık 15 kilometrekare olan buzul alanı, günümüzde yapılan uydu ölçümleriyle yaklaşık 5 kilometrekareye kadar düşmüş durumda. Geçmişte buzul yalakları, buzul vadileri 3 bin 600 metrelere kadar inerken, günümüzde neredeyse 4 bin 900 metreye kadar çekilmiş durumda” ifadelerini kullandı.
Nepal ile Tibet arasındaki sınır hattında 26 Ağustos’ta Langtang Lirung Zirvesi’nin kuzey yüzünde bir kaya-buz kütlesinin kopması sonucu yaşanan sel felaketinde can kaybı bini geçti, kayıp 5 bine yakın kişi ise hâlâ aranıyor. Dağdan kopan buzulun sebep olduğu felaketi inceleyen Prof. Dr. Faruk Kaya, Ağrı Dağı’nda da 1840 yılında benzer bir olay yaşandığını belirtti.
Türkiye’nin buzul kaynaklı afet tarihindeki en bilinen olayın 1840 yılında Ağrı Dağı’nın kuzeydoğu eteklerindeki Ahura Vadisi olarak bilinen ‘Cehennem Deresi’ vadisinde gerçekleştiğini ifade eden Kaya, “Olayın mekanizması hakkında bilim insanları arasında hâlâ tartışma sürüyor. 2019’da Geomorphology dergisinde yayımlanan bir araştırma, depremin ve olası bir volkanik hareketliliğin tetiklediği hızlı kar-buz erimesinin büyük bir volkanik çamur akıntısı oluşturduğunu öne sürerken, bazı bilim insanları öncelikle devasa bir kaya-buz kütlesinin vadi boyunca yaklaşık 21 kilometre ilerlemesiyle gerçekleştiğini ifade ediyor” dedi.
