Tarım ve gıda sektöründe enerji kaynaklarının etkin kullanımı, maliyetlerin düşürülmesi ve gıda kayıplarının önlenmesi açısından kritik bir öneme sahip. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), bu konuyu ön plana çıkararak, her yıl 16 Ekim’de kutlanan Dünya Gıda Günü’nün 2023 teması olarak “Bugün yenilik yap, yarını besle” ifadesini belirledi.
FAO verilerine göre, tarımsal gıda sistemleri dünya genelindeki enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Bu süreçte, enerjinin yüzde 70’inden fazlası ürünlerin tarladan çıktıktan sonra taşıma, işleme, paketleme, depolama ve pazarlama aşamalarında kullanılıyor. Bu nedenle, gıda zincirinde kaynakların verimli kullanılması, enerji tüketimi ve maliyetlerin azaltılmasında önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Ayşegül Selışık, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, gıda sektörünün enerji tüketiminin yüksek olduğunu belirtti. Sulama ve tarım makinelerinin enerji tüketiminin başlıca alanlar arasında yer aldığını ifade etti. Selışık, su ve enerjinin birlikte yönetilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Gıda zincirinin tüm aşamalarında enerji ve su tasarrufu sağlayan uygulamaların yaygınlaştırılması, üretim süreçlerinin verimliliğini artırabilir. Sulamada güneş enerjisi kullanılması da elektrik giderlerini azaltabilir.” dedi.
Selışık, tarımda damla sulama sisteminin yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini ve toprak nemini ile sıcaklığını ölçen cihazlar ve dijital uygulamalarla sulamanın doğru zamanda yapılmasının teşvik edildiğini aktardı. FAO’nun uygulamalı çiftçi okullarında yapılan saha çalışmalarının sonuçlarına göre, elektrik tüketiminde yüzde 50, su tüketiminde ise yüzde 50’ye yakın tasarruf sağlandığı bilgisi paylaşıldı.
Manisa’daki zeytin bahçelerinde, daha önce şeker pancarı ve ayçiçeği üretiminde benzer uygulamaların gerçekleştirildiği belirtildi. Bolu’da ise toprak sürülmeden tohumların doğrudan ekilmesi gibi yenilikçi yöntemler üzerinde çalışmalar sürdürülüyor.
