Bilim insanları, 5 yıl süren büyük bir çalışmanın sonucunda şimdiye kadar yapılmış en büyük ve en ayrıntılı 3 boyutlu evren haritasını tamamladı. 47 milyondan fazla galaksiyi içeren bu harita, karanlık enerji gizemini çözmek amacıyla başlatılan dev proje kapsamında hazırlandı.
Son yılların en iddialı uzay araştırmalarından biri olan bu çalışma, milyonlarca galaksi ve yıldızın konumunu, hareketini ve bazı temel özelliklerini tek bir dev kozmik haritada bir araya getiriyor. ABD merkezli Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) tarafından hazırlanan bu harita, gökyüzüne bakmanın çok ötesine geçiyor.
Bilim insanları, bu projeyi evrenin “BT taraması” olarak tanımlıyor. Bu sayede gökcisimlerinin nerede olduğu, ne kadar uzakta bulunduğu ve zaman içinde nasıl hareket ettiği anlaşılabiliyor. DESI’nin 5 bin fiber optik “gözü”, 2021’den bu yana neredeyse her gece gökyüzündeki farklı ışık noktalarına odaklandı. Her biri saç telinden daha ince bir hassasiyetle konumlanan sistem, yaklaşık her 20 dakikada bir yeni bir hedefe odaklandı.
Sonuçlar gerçekten devasa. Araştırma kapsamında 47 milyondan fazla galaksi ile 20 milyon ek yıldız gözlemlendi. Bu sayı, önceki tüm benzer ölçümlerin toplamından çok daha büyük bir veri setine işaret ediyor. Ayrıca, kaydedilen en uzak galaksilerden gelen ışık yaklaşık 11 milyar yıl önce yola çıktı. Bu durum, haritanın evrenin çok eski dönemlerine kadar uzandığını gösteriyor.
Bu dev çalışmanın asıl amacı yalnızca galaksileri saymak değil. Bilim insanları, evrenin genişlemesini hızlandırdığı düşünülen ve henüz tam olarak ne olduğu bilinmeyen “karanlık enerji”yi daha iyi anlamaya çalışıyor.
