Yeni bir araştırma, Dünya’da yaşamın gelişimini sağlayan oksijenleşme sürecine dair 2 milyar yıllık önemli bir kimyasal iznin, sanıldığı gibi küresel bir karbon krizi yerine yerel jeolojik olaylardan kaynaklanmış olabileceğini ortaya koydu. 27 Eylül 2026 tarihinde ABD merkezli California Teknoloji Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmada, Dünya’nın en eski fosil petrol sahalarından biri olarak kabul edilen Rusya’nın Karelya bölgesindeki Zaonega Formasyonu’ndan alınan kayaç örnekleri incelendi.
Bilim insanları, kayaçların mikroskobik gözeneklerinde hapsolmuş gazları analiz etti. Literatürde gezegen çapında büyük bir çevresel dönüşümün kanıtı olarak gösterilen karbon izotopu anomalilerini mercek altına aldılar. Uzun yıllardır ‘Shunga-Francevillian olayı’ olarak adlandırılan ve Dünya’nın karbon dengesinin küresel ölçekte bozulduğunu gösterdiği düşünülen sinyalin, birkaç yüz kilometrekarelik sınırlı bir denizel tortul havzasında meydana geldiği tespit edildi.
Analizlere göre, deniz tabanındaki organik madde yüklü tortul tabakasının arasına sızan akkor halindeki magma, bölgeyi ısıtarak metan ve propan gibi hidrokarbonların açığa çıkmasına yol açtı. Deniz tabanına doğru yükselen bu gazların metanla beslenen mikroorganizmalar tarafından tüketilmesi sonucunda, hafif karbon izotopu izleri taşıyan biyokütleler oluştu ve günümüze kadar kayaçlara kilitli kaldı.
Çalışmanın başyazarı Dr. Nivedita Thiagarajan, modern petrol ve gaz havzalarında görülen kimyasal izlerin Gabon’daki kayaçlarla test edileceğini belirtti.
